TỌA ĐÀM KHOA HỌC - NHỮNG NGƯỜI TRUYỀN CẢM HỨNG

Chiều ngày 14/1/2026 (vào hồi 14 h 00) tại phòng 506 nhà E, Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn Hà Nội ( 336 Nguyễn Trãi, Thanh Xuân HN) đã diễn ra cuộc Tọa đàm Khoa học do ba cơ quan phối hợp tổ chức: Viện Ngôn ngữ và Văn hóa Phương Đông, Trường THPT chuyên ĐHKHXH và NV và Công ty đầu tư Thiết bị - Xuất bản giáo dục Việt Nam (vepic). Mở đầu hội nghị là phát biểu đề dẫn của PGS.TS Nguyễn Quang Liệu, Hiệu trưởng trường THPT Chuyên ĐHKHXH và Nhân văn, ĐH Quốc gia Hà Nội. Ông cho rằng, đây là một trong các hoạt động tích cực nhằm góp phần Đổi mới giáo dục. Nội dung Tọa đàm xoay quanh hai chủ đề. Chủ đề thứ nhất: Nên chọn ngữ liệu thế nào để dạy Văn cho học sinh phổ thông, đặc biệt là cho khối học sinh các trường Chuyên? Chủ đề thứ hai: Bàn luận đánh giá về tiểu thuyết “Ba người cùng làng” của nhà văn Hữu Đạt. 

 Các báo cáo khoa học đã được in trong cuốn “Dự thảo kỉ yếu khoa học 2026”. Trong hội nghị, các báo cáo viên chỉ trình bày tóm tắt luận điểm từ 10 đến 15 phút, sau đó là các ý kiên thảo luận. Ngoài ý kiến phát biểu của các nhà khoa học, các thầy cô giáo còn có ý kiến của các em học sinh bày tỏ nguyện vọng được học các ngữ liệu văn học có nội dung lành mạnh và giàu tính nghệ thuật. Nhà báo Phùng Huy Thịnh đã có một phát biểu sâu sắc về mối quan hệ giữa cách phản ảnh đời sống hiện thực của nhà văn và giá trị đích thực của văn học. Ông dành ít phút kể lại những trận đánh khốc liệt ở Quảng Trị như là một gợi mở để các em có dịp so sánh và lĩnh hội các giá trị chân chính của văn chương. Giọng nói hùng hồn có sức truyền cảm hứng mạnh mẽ của ông đã tạo nên nhiều cảm xúc với người nghe nên luôn nhận được các tràng vỗ tay nhiệt liệt. Trước đó, các đại biểu và các em học sinh cũng đã dành nhiều tràng vỗ tay cổ vũ ý kiến đề dẫn của Hiệu trưởng trường THPT Chuyên ĐHKHXH và Nhân văn HN và ý kiến trao đổi về quá trình BIÊN SOẠN bộ sách Dạy và học Văn cho trường Chuyên của NGƯT Ngô Trần Ái. Ông phát biểu với tư cách đại diện cho Công ty Vepic cùng tham gia với Viện Ngôn ngữ và Văn hóa Phương Đông biên soạn bộ sách này.

Các ý kiến tham luận của nhà văn Nguyễn Trọng Tân, nhà thơ Nguyễn Sĩ Đại, TS. Trần Thanh Việt  (Tổ trưởng bộ môn Văn), TS. Nguyễn Thị Hoài An (GV Văn), nhà giáo Trần Hinh (GV môn Văn học Pháp) đã cho hội nghi hiểu rõ những nội dung cơ bản của bộ sách dạy cho trường THPT Chuyên. Qua các báo cáo, hội nghị cũng hình dung được những thành công cơ bản của tiểu thuyết “Ba người cùng làng” trong việc phản ánh đời sống hiện đại, trong đó có những mảng quan trọng nói về giáo dục. Sau buổi Toạ đàm, TS Trần Thanh Việt đã chuyển cho Viện Ngôn ngữ và Văn hóa Phương Đông tập phiếu khảo sát ý kiến của học sinh. Nhiều ý kiến đánh giá bộ sách “Dạy và học Ngữ văn theo phương pháp mới” (dành cho các trường THPT Chuyên) là bộ sách hay, có nhiều ngữ liệu mới, phương pháp biên soạn độc đáo. Một số ý kiến bày tó muốn được học thêm một số tác phẩm văn học nước ngoài …

Với tư cách là một nhà giáo, một nhà văn, một nhà khoa học, cũng là đại biểu cao niên nhất, PGS.TS Vũ Nho được mời tham luận đầu tiên. Năm nay ông 79 tuổi nhưng giọng nói vẫn rất hào sảng. Đó là ông mang trong người huyết thống mạnh mẽ của dòng họ Vũ. Nhưng mạnh mẽ mà lại thanh lịch, nho nhã đúng như cái tên cha mẹ đặt cho ông. Ông phát biểu gộp cả hai chủ đề thảo luận vì ông đã từng có mấy chục năm làm chuyên gia ở Bộ giáo dục, phụ trách mảng học sinh giỏi Văn. Trong tư cách nhà phê bình, ông dành phần lớn thời gian còn lại để phân tích các hình tượng nhân vật được hình thành từ tiểu thuyết “Ba người cùng làng”. Ông cho rằng, đây là ba con người, ba số phận là đại biểu cho nhiều trí thức có xuất thân từ một làng có tên gọi dân gian là “Làng lông bông”. Cái tên gọi ấy thoạt nghe có vẻ hài hước nhưng lại chứa đựng những thông tin hình tượng mang màu sắc riêng. Bài tham luận của ông, trước khi có Hội thảo đã được đăng trên báo Lao động cuối tuần, được nhiều người đón đọc.

Có lẽ điều gây chú nhất: ông là người truyền cảm hứng. Các em học sinh và các đại biểu như được ông truyền đến một năng lượng tích cực bởi tinh thần và ý chí làm việc. Đặc biệt, khi tham luận xong, ông rút từ túi sách ra một cuốn sách dày một ngàn trang để tặng nhà văn Hữu Đạt như lời chúc mừng nồng nhiệt nhất. Trong đó ông dành một bài viết công phu bàn về đóng góp của cuốn sách mà ông cho là vô cùng độc đáo trong nghệ thuật viết chân dung: cuốn “Văn khoa chân dung kí” của nhà văn Hữu Đạt. Ông giới thiệu bài viết trước hội nghị và đánh giá, “Văn khoa chân dung kí “ là một cuốn sách truyền cảm hứng về tình yêu nghề nghiệp. Nhờ cuốn sách ông lại càng thêm yêu kính các giáo sư các nhà khoa học của khoa Ngữ Văn Đại học Tổng hợp. Nơi ông không được đào tạo mà chỉ được tiếp xúc với một vài thầy và nhà khoa học trong các dịp may.

Cuối buổi hội thảo, Viện trưởng Nguyễn Hữu Đạt lên phát đánh giá tổng kết, bày tỏ niềm vui mừng được lắng nghe các ý kiến thảo luận của các nhà khoa học, các nhà phê bình và các nhà văn. Ông chia sẻ với các học sinh ý kiến cho rằng, điều thú vị và may mắn nhất với các học sinh trường THPT  Chuyên Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn chính là, nhờ các cuộc Hội thảo KH các em không chỉ được gặp gỡ các báo cáo viên mà còn được tiếp xúc trao đổi với nhiều nhà văn, nhà báo, nhiều nhà khoa học có tên tuổi trong nghề Văn. Đây chính là một dịp để thế hệ đi trước truyền cho các em cảm hứng mà với học sinh ở các trường THPT Chuyên ở các nơi khác, đó là chuyện rất khó thực hiện.

Ghi chú: Bạn đọc quan tâm có thể đọc thêm bài viết của phóng viên trên VOV theo link sau đây: 

Học sinh chuyên Văn cần trường ngữ liệu rộng mở

[VOV2] - Tọa đàm chủ đề “Tác phẩm văn học và việc biên soạn ngữ liệu môn Ngữ văn trong trường THPT Chuyên” với sự tham gia của thầy cô giáo, nhà văn, chuyên gia ngôn ngữ nhằm cùng tìm hướng cho việc mở rộng trường tiếp nhận cho học sinh có năng khiếu Văn.

(https://vov2.vov.vn/giao-duc-dao-tao/hoc-sinh-chuyen-van-can-truong-ngu-lieu-rong-mo-56784.vov2)

Powered by Froala Editor