TỌA ĐÀM KHOA HỌC

Nguyễn Du là một thiên tài thơ ca. Ông để lại cho hậu thế rất nhiều tác phẩm có giá trị, trong đó “Truyện Kiều” là tác phẩm vĩ đại nhất của mọi thời đại. Cho đến nay, những công trình nghiên cứu về Nguyễn Du và Truyện Kiều đã xuất bản rất nhiều và đã khảo sát tác giả và tác phẩm từ nhiều góc độ. Tuy nhiên, việc tìm hiểu thêm các giá trị tiềm ẩn trong đó vẫn là một công việc cần tiếp tục trong nhiều năm nữa.

Sáng ngày 22/3 năm 2026 tại Viện Phương Đông đã diễn ra là buổi Tọa đàm khoa học đầu tiên do Chi hội Kiều học các nhà giáo phối hợp với Viện Phương Đông tổ chức. Ngoài các cán bộ trong Viện và Chi hội còn nhiều nhà thơ, nhà giáo mới gia nhập Chi hội cũng có mặt. 

Báo cáo khoa học của Viện trưởng Nguyễn Hữu Đạt tập trung nói về các giá trị nghệ thuật và văn hóa của Truyện Kiều và việc lựa chọn biến thể trong dịch thuật tác phẩm. Ông đề cập tới một số khía cạnh về cách giải nghĩa các từ đồng âm và những sáng tạo ngôn ngữ của nhà thơ Nguyễn Du. Từ năm 1993, trong công trình xuất bản tại Matxcơva ông đã sử dụng thủ pháp đối xứng để lí giải một số chữ trong Truyện Kiều thường bị lầm lẫn trong các công trình đi trước. Ngoài ra ông còn dành nhiều thời gian để phân tích, đánh giá những sáng tạo to lớn của Nguyễn Du trong việc cố định hóa cụm từ để tạo ra các thành ngữ hiện đại. Cuối bản báo cáo, ông cho rằng, Nguyễn Du chính là người đặt nên móng cho tiếng Việt hiện đại. 

Báo cáo chuyên sâu về nhân vật anh hùng Từ Hải là của nhà giáo kiêm nhà thơ Thang Ngọc Pho. Năm nay Cụ 93 tuổi, nhưng vẫn nhiệt huyết trình bày một bài nghiên cứu tâm huyết. Tên thực của nhà thơ là Nguyễn Ngọc Pho. PGS.TS Mai Xuân Huy (nguyên Viện phó Viện Ngôn ngữ) là học trò cũ của cụ Pho cho biết: Chữ "Thang" chỉ là bút danh, như ngầm ý nói thầy nguyện làm thi nhân lang thang đi giữa cuộc đời. Nhưng nhà thơ Trịnh Quốc Thắng lại giải thích: Tên gọi này ắt nguồn từ hồi sinh viên Đại học Sư phạm khi ông đọc cuốn THẰNG NGỐC của Văn hào Nga họ Đốt. Vì thích  thích quá nên ông lấy Bút danh là THẰNG NGỐC PHO. Do viết tiếng Anh không dấu nên hóa thành THANG NGOC PHO

Trong buổi Tọa đàm, PGS Mai Xuân Huy hiện là Phó Chủ tịch Chi hội đánh giá đây là một hoạt động vô cùng thiết thực và ý nghĩa. Với ông, đây là một trong những kỉ niệm đẹp nhất trong đời vì tình cờ ông cùng một lúcx được hội ngộ vứi hai người thầy sau 50 năm từ ngày bước vào công trường đại học. "Ngày tôi vào đại học, thầy Đạt vận động tôi vào học ngôn ngữ và làm chủ nhiệm lớp tôi năm thứ nhất. Còn thầy Pho dạy tôi từ khi là học sinh Chuyên văn phổ thông cấp 3 Lê Hồng Phong Nam Định. Hôm nay là đúng 50 năm, ba người chúng tôi có cuộc hội ngộ tình cờ vì liên quan đến nghiên cứu Nguyễn Du... Âu cũng là một cái duyên. Ba chúng tôi, ba nhà giáo của ba thế hệ đều thấm từng trang Truyện Kiều, từng học, từng giảng, và bây giờ ngồi cùng các nhà văn, nhà thơ, nhà giáo, nhà quản lí giáo dục... khác để đánh giá sâu thêm những đóng góp vĩ đại của thiên tài Nguyễn Du đối với sự phát triển của văn hóa, ngôn ngữ dân tộc. 

Sau hai bản báo cáo có ý kiến trao đổi và bổ sung. Người phát biểu đầu tiên là nhà thơ Trịnh Quốc Thắng, hội viên Hội Nhà văn Việt Nam. Tiếp theo là ý kiên của nhà thơ Trương Phương Nghi, hội viên Hội nhà văn Hà Nội. Sau đó là  PGS.TS Nguyễn Thị Lương (ĐHSP), PGS.TS Mai Xuân Huy, nhà giáo Nguyễn Đăng Sửu... 

Kết thúc buổi sinh hoạt khoa học, TS Chủ tịch Chi Hội Đỗ Khánh Tặng lên phát biểu tổng kết và cùng Ban Lãnh đạo  Viện Phương Đông tặng quà kỉ niệm cho nhà thơ Thang Ngọc Pho

Mặc dù đã muộn, nhưng sau buổi sinh hoạt khoa học, Trung tâm chăm sóc sức khỏe của Viện vẫn nhiệt thành tư vấn cho hai thành viên đại lão bắc bệnh ung thư và xướng khớp. Hai thành viên đã nghe triết lí âm-dương trong Truyện Kiệu do Viện trưởng Phương Đông phân tích nên rất dễ hiểu cấu trúc âm- dương trong cơ thể theo nguyên lí ý học phương Đông. Dù chưa trải nghiệm nhưng hai vị đại lão đã nhận thấy đây là phương pháp khoa học uyển chuyển trong kết hợp hài hòa giữa hiện đại và cổ truyền nên hẹn sẽ quay lại để cải thiện sức khỏe trong những ngày tới.

Powered by Froala Editor